Niedawno oceniałem dwa tanie, amerykańskie sztucery – ATR firmy Mossberg oraz Axisa ze stajni Savage. Kontynuując ten cykl porównawczy sprawdźmy kolejne repetiery z USA, tym razem firm Marlin i Remington. W szranki staną: Model X7, znany od dobrych kilku lat oraz Model 783, praktycznie debiutujący na naszym rynku.
Category Archives: Broń myśliwska
Sztucery lewarowe firmy Chiappa
Z bronią włoskiej firmy Chiappa zetknąłem się po raz pierwszy dobrych kilka lat temu, podczas targów IWA w Norymberdze. Pamiętam, że byłem wręcz porażony jakością wykonania, wręcz wypieszczenia każdego detalu. Nie ukrywam, iż jestem wielkim sympatykiem sztucerów z dolną dźwignią wahliwą, a Chiappa oferuje w tej kwestii prawie wszystko, co potrzeba miłośnikom „lewarów”. Mamy tutaj dwa kultowe modele Winchesterów; wzory z 1886 oraz 1892 roku. Ten ostatni jest na naszym rynku trochę znany, głównie za sprawą wzoru „Puma” brazylijskiej firmy Rossi. Jednak na palcach jednej ręki można policzyć naszych myśliwych, którzy szczycą się posiadaniem „lever action” wz. 1886. Niektórzy twierdzą, iż jest to ostatni prawdziwy lewar; potem zaczęło się odchudzanie konstrukcji. Widać to na modelach z 1892 i 1894 roku. Broń zaczęła stawać się zbyt lekka i smukła czyli „damska”.
Strzelby samopowtarzalne Derya – Uzkon: do sportu i na łowy
Amerykańscy strzelcy sportowi i myśliwi preferują śrutówki samopowtarzalne. Używa ich minimum 57 % łowców. Na drugim miejscu pod względem popularności plasują się strzelby repetowane ręcznie (głównie „pompki” czyli broń przeładowywana ślizgowym ruchem czółenka). „Pump action” nabywa 26 % myśliwych. Trzeba tutaj wspomnieć także o strzelbach z zamkiem dwutaktowym, obsługiwanym dolną dźwignią wahliwą. Nie jest ich wiele (np. Winchester wz. 1887 i jego repliki firmy Chiappa) ale odpowiadają rosnącemu zapotrzebowaniu Amerykanów na broń z czasów Dzikiego Zachodu. Boki kupuje 9 % strzelców, dubeltówki horyzontalne ok. 8 %. Strzelby jednostrzałowe to margines.
Pomba – najtańsza broń kulowa na rynku
Pod względem konstrukcyjnym Pomba brazylijskiej firmy Rossi jest bronią bardzo starą. Pierwowzór tej kulowej pojedynki pojawił się w już w 1871 roku i dobrze służył m.in. łowcom bizonów. Pierwsze wrażenie jest bardzo pozytywne – wiadomo, jednostrzałowa kurkówka prawie w każdym myśliwym wzbudza nostalgiczne uczucia. Można stwierdzić, iż ta broń jest wręcz piękna, w swej prostocie i funkcjonalności.
Balans broni śrutowej i kombinowanej
Na położenie punktu ciężkości oraz masę broni śrutowej decydujący wpływ mają kaliber, długość i grubość luf oraz typ zamka.
Upraszczając nieco zagadnienie, uważa się, iż śrutówka jest prawidłowo zbalansowana, jeżeli jej punkt ciężkości układa się w środku między chwytami obu rąk (trzymamy broń pod czółenkiem i za szyjkę kolby).
Koncepcja broni na zbiorówki
Od dobrych dwudziestu lat biorę udział w polowaniach zbiorowych. Bardzo je lubię, choćby dlatego, iż jest to praktycznie jedyna okazja do spotkań z kolegami po strzelbie. Łączy nas przecież przynależność do jednego kola. Staram się nie opuszczać żadnego z tych polowań, korzystam też z zaproszeń od innych kół łowieckich. Atmosfera zbiorówek jest niepowtarzalna.
Wszystko mi się w naszych pędzeniach podoba, prócz bezpieczeństwa. Nie zamierzam oceniać sposobów prowadzenia takich łowów, to nie moja działka. Boli mnie jednak duża ilość pudeł i używanie przez naszych Nemrodów broni, która ewidentnie obniża możliwość osiągnięcia sukcesu. Myślę tutaj o tradycyjnych dubeltówkach i kulach do nich. Nie mam nic do boków czy strzelb horyzontalnych jeżeli celem jest zwierzyna drobna – zając czy lis. Przy przewadze zwierzyny drobnej śrutówki są wręcz koniecznością. Jednak ilość dzików gwałtownie wzrosła i głównie do nich strzela się podczas pędzeń. Breneki wystrzeliwane z luf gładkich nie są ani celne ani bezpieczne. Ktoś powie – przecież firmy podają, iż ich pociski osiągają skupienia rzędu 2 – 3 cm na 35 metrów. Wystarczy dla gładkiej lufy. Owszem, niektóre pociski kulowe są dość celne. Jednak przystrzeliwując rocznie dziesiątki (jeśli nie setki) strzelb pociskami wskazanymi przez właściciela mogę stwierdzić, iż tak pięknie nie bywa. Bardzo często kule są fatalnie dobrane. Rozrzuty rzędu 25 – 30 cm/30 metrów są normą. Ba, niektórzy nie trafią nawet gdyby chcieli, bo ich broń zupełnie nie nadaje się do strzelań kulami. Procent takich strzelb wcale nie jest mały. Nierzadko właściciel /jakby to nie zabrzmiało/ nawet nie wie, iż pudłuje z winy broni, nie swojej. Dodatkowo, celowanie po szynie nie jest i nie może być wystarczająco precyzyjne.
Ranking sztucerów systemu „lever action”
Na naszym rynku nie brakuje wyspecjalizowanych sztucerów na zbiorówki. Szybkostrzelny, składny sztucer w mocnym kalibrze bardzo przydaje się podczas polowań pędzonych. Szukamy broni pod amunicję o silnym rażeniu obalającym.
Zajmijmy się bronią bardzo popularną w USA. Myślę tutaj o sztucerach „lever action”; z zamkiem dwutaktowym, przeładowywanych dolną dźwignią wahliwą. System ten zdobywa coraz większą renomę także w Polsce. Podstawowe modele lewarów produkowane są w umiarkowanym kalibrze .30 – 30 Win. Na zbiorówki ten nabój jest nieco za słaby (E100 w przedziale 1750 – 2100 J), rozpatrzmy więc kalibry z grupy .44 – .45 (10,97 – 11,56 mm).
Drylingi
Pierwszy patent na dryling ładowany nabojami zespolonymi przyznano rusznikarzowi z Monachium, Peterowi Oberhammerowi, jeszcze w 1878 roku.
Drylingi są związane kulturowo z Niemcami i Austrią. Nie każdemu taka broń pasuje. Dumny Angol „dryla” nawet nie weźmie do ręki. Dlaczego? W Wielkiej Brytanii sądzono kiedyś, iż broń kombinowana jest dowodem ubóstwa jej posiadacza. Jak ktoś ma dryling, znaczy, iż nie stać go oddzielnie na sztucer i dubeltówkę. Śmieszne, ale prawdziwe. Read the rest of this entry »
„Pompy” typu Slug w łowiectwie
Broń śrutowa systemu „pump action” nie jest zbyt popularna wśród naszych łowców. Nasi myśliwi często podkreślają, iż jest to patent amerykański, nie mający odpowiednika w Europie. Niby „mentalnie” nie pasuje naszej nacji. Oczywiście jest to śmieszne tłumaczenie. Osobiście uważam, iż naszym Nemrodom przeszkadza przesuwne czółenko, a nie kwestia obcej tradycji. Konieczność przeładowywania za pomocą suwliwych ruchów dekoncentruje niedoświadczonego strzelca. Nasi łowcy są przyzwyczajeni raczej do prostych strzelb łamanych. Myśliwi z większą kulturą techniczną wybierają strzelby samopowtarzalne. Ewidentnym powodem niechęci do każdej broni jednolufowej jest jej mniejsza uniwersalność, zwłaszcza w porównaniu do tradycyjnych dubeltówek. Dwie lufy boka czy strzelby horyzontalnej dają możliwość jednoczesnego ładowania broni śrutem i kulą. Potencjalnie łowca ma wtedy większe szanse na sukces. Jak wyskoczy lis czy zając poczęstuje go śrutem. Na dzika jest rezerwowa breneka, w drugiej lufie. Wszystko byłoby w porządku, gdyby nie stara prawda – jak coś nadaje się do wszystkiego to z reguły jest do niczego. Populacja zwierzyny drobnej jest w zaniku, dzików zaś gwałtownie przybywa. Klasyczna dubeltówka jest bronią dwustrzałową i czasu na jej doładowanie zawsze zabraknie. Półautomat śrutowy zgodnie z prawem możemy załadować także tylko dwoma nabojami. I tutaj wychodzi ewidentna przewaga „pompki” – mamy aż sześć strzałów w dyspozycji. Z mojego doświadczenia wynika, iż na zbiorówkach, gdzie wcale nierzadko idzie na nas wataha dzików taka ilość brenek może okazać się bardzo potrzebna. Przy dużej szybkości przeładowania systemu „pump action” magazyn można opróżnić – i to celnie w niecałe 3 sekundy. Read the rest of this entry »
Krag Jorgensen – legenda, która nie umarła
O broni tej mówi się i pisze bardzo mało. Wielka szkoda. Przyczyn tego stanu rzeczy można przedstawić wiele. Może została raz na zawsze oceniona przez pryzmat wolniejszego sposobu ładowania? Może wynika to z faktu, iż nie brała poważniejszego udziału w wojnach światowych? A może produkcja Krag – Jorgensenów była marginalna, zwłaszcza w porównaniu do ilości wypuszczonych Mosinów czy Mauserów? Nieistotne. Wiem jedno – kto choć trochę interesuje się bronią palną i weźmie do ręki wiekowego Kraga poczuje natychmiast szybsze bicie serca. Zobaczy niezwykłe piękno, zaklęte w starych karabinach. Piękno, które nigdy nie umiera.