Pytanie zawarte w tytule należy traktować jako zaproszenie do dyskusji. Aktualnie do odstrzału lisów używane są głównie pociski kal. .222 czy .223 Remington. Nie ulega wątpliwości, iż energia kinetyczna kul (E100 ok. 1100 – 1450 J) jest zdecydowanie nadmierna, w stosunku do celów o masie ok. 6 – 7 kg.
Z bronią włoskiej firmy Chiappa zetknąłem się po raz pierwszy dobrych kilka lat temu, podczas targów IWA w Norymberdze. Pamiętam, że byłem wręcz porażony jakością wykonania, wręcz wypieszczenia każdego detalu. Nie ukrywam, iż jestem wielkim sympatykiem sztucerów z dolną dźwignią wahliwą, a Chiappa oferuje w tej kwestii prawie wszystko, co potrzeba miłośnikom „lewarów”. Mamy tutaj dwa kultowe modele Winchesterów; wzory z 1886 oraz 1892 roku. Ten ostatni jest na naszym rynku trochę znany, głównie za sprawą wzoru „Puma” brazylijskiej firmy Rossi. Jednak na palcach jednej ręki można policzyć naszych myśliwych, którzy szczycą się posiadaniem „lever action” wz. 1886. Niektórzy twierdzą, iż jest to ostatni prawdziwy lewar; potem zaczęło się odchudzanie konstrukcji. Widać to na modelach z 1892 i 1894 roku. Broń zaczęła stawać się zbyt lekka i smukła czyli „damska”.
Amerykańscy strzelcy sportowi i myśliwi preferują śrutówki samopowtarzalne. Używa ich minimum 57 % łowców. Na drugim miejscu pod względem popularności plasują się strzelby repetowane ręcznie (głównie „pompki” czyli broń przeładowywana ślizgowym ruchem czółenka). „Pump action” nabywa 26 % myśliwych. Trzeba tutaj wspomnieć także o strzelbach z zamkiem dwutaktowym, obsługiwanym dolną dźwignią wahliwą. Nie jest ich wiele (np. Winchester wz. 1887 i jego repliki firmy Chiappa) ale odpowiadają rosnącemu zapotrzebowaniu Amerykanów na broń z czasów Dzikiego Zachodu. Boki kupuje 9 % strzelców, dubeltówki horyzontalne ok. 8 %. Strzelby jednostrzałowe to margines.
Płk Jeff Cooper napisał kiedyś, że w walce nie jest konieczne, aby zabić swojego przeciwnika, ale jest absolutnie konieczne, aby powstrzymać go od zabicia ciebie. Dotyczy to oczywiście starcia z homo sapiens.
Myśliwi coraz częściej montują optykę na broni bez udziału rusznikarzy. Sprzyja temu wielka dostępność prostych systemów montażowych, zarówno tych bardzo drogich jak i zupełnie przystępnych cenowo. Tanie, kompletne montaże z USA można kupić już za 150 – 200 zł, europejskie potrafią kosztować dziesięć razy więcej. Odbiera to oczywiście część pracy rusznikarzom ale taka jest nieuchronna kolej rzeczy. Postępu nie da się zatrzymać. Zanim opiszę część prostszych montaży warto udzielić naszym łowcom kilku rad. Po pierwsze, właściwe osadzenie celownika optycznego czy kolimatora na broni nie jest zajęciem tak prostym, jak się niektórym wydaje. Jak ktoś nie dysponuje kulturą techniczną czyli wbicie gwoździa jest dla niego problemem, niech się za to nigdy nie zabiera. Ktoś powie – a jaki to problem przykręcić bazy – mamy np. cztery wkręty i otwory w komorze zamkowej. Potem założymy obejmy i w kwadrans mamy osadzoną lunetę. Może, ale znaczna większość osób, które tak „z marszu” podejdą do problemu będzie potem borykać się z częstymi zmianami punktów trafień. Broń początkowo będzie strzelać dobrze, potem zaczną się schody. Oczywiście można co kwartał czy co miesiąc dokręcać śruby i na nowo przystrzeliwać broń tylko po co? Łowca musi mieć zaufanie do systemu – broń – nabój – optyka – montaż. Moje doświadczenie wskazuje, iż ten ostatni element potrafi bardzo często zawodzić, a objawy są niełatwe do zdiagnozowania.
Na polskim rynku pojawiły się dwa nowe samopowtarzalne karabiny do amunicji 7,62 mm x 51 (.308 Winchester) – brazylijski IMBEL M964 i chiński NORINCO M305. Pierwszy jest licencyjną odmianą belgijskiego FN FAL, drugi to kopia amerykańskiego M14. Choć broń zaprojektowano jako stricte wojskową, to jednak warto się zastanowić, czy nie można jej wykorzystać również na łowy.
Muszę przyznać, że ścierają się we mnie dwie natury: jestem żołnierzem i myśliwym. Najpierw założyłem mundur, później zacząłem polować. Broń wojskowa, z której strzela się do ludzi nijak się ma do tej, która przeznaczona jest na zwierza. Nie ta ergonomia, nie ten wygląd, nie ta masa. Dochodzą też uwarunkowania etyczne. Mimo to mam ogromny sentyment do wojskowych konstrukcji i najchętniej uprawiałbym polowanie właśnie z takiej broni. Nie myślę tutaj o wszelkiej maści odmianach Kałasznikowa, bo ich w łowiectwie nie trawię, może z wyjątkiem Wiepra Super. Jednak zachodnie konstrukcje karabinów samopowtarzalnych to z reguły inna bajka. Duszy nie brudzą, jak mawia zaprzyjaźniony proboszcz.
Wiele lat temu napisałem kilka artykułów prasowych o kalibrze .308 Winchester. Myślę, że mocno spopularyzowałem tę amunicję w naszym kraju. Poczciwa „trzystaósemka” wystarczy na prawie każdego zwierza w Europie i ramienia przy tym nie sponiewiera. Bije się jednak w piersi, że propagując .308 Win. deprecjonowałem, nawet nieświadomie kaliber .30 – 06. Dopiero teraz (z doświadczeniem ponad trzydziestu lat spędzonych ze sztucerami czy karabinami, prawie we wszystkich możliwych kalibrach !) mam pewność, że stary .30 – 06 w swojej klasie jest tak samo dobry jak .308 Win. I choć przegrał z .308 Win. i .300 Win. Mag. w zastosowaniach snajperskich czy wyczynowych nie przynosi mu to żadnej ujmy. Tak to już jest w nabojami, że czasy ich świetności mijają, prędzej lub później. Nikt jednak nie może założyć, że świat nie przypomni sobie o starej, sprawdzonej amunicji. Czasem wiekowe naboje wracają w chwale. I bardzo dobrze, bo łowiectwo to nie wyścig zbrojeń; znajdzie się tu miejsce dla setek, a nawet tysięcy kalibrów, starych i nowych.
Roy Weatherby opracował nabój .340 Wby Mag. w roku 1962 roku. Czasem mówię żartobliwie, iż zdążył na czas, bo sam urodziłem się rok wcześniej. Słowo „magnum” z języka francuskiego oznacza bardzo dużą butelkę szampana. Coś jest na rzeczy, bo przecież łuski większości nabojów tej klasy mają znaczną objętość.
W słowniku terminów bronioznawczych „magnum” to duży i mocny nabój, którego energia kinetyczna lub/i prędkość początkowa są ponad przeciętne.
Kiedy w 1958 roku powstał nabój .338 Winchester Magnum, bardzo popularny zresztą po dziś dzień pojawiło się pytanie – jeżeli jest to prawdziwy „magnum” to w odniesieniu do czego? Wszak nie było innych nabojów tego kalibru, chyba że stary i dawno zapomniany .33 Winchester.
We wrześniu i październiku 2013 roku miałem okazję sprawdzenia kilku pocisków kulowych kal. 12/70, przeznaczonych do luf gładkich i gwintowanych. Nie są to pociski zupełnie nowe pod względem konstrukcyjnym, ale debiutujące na naszym rynku.
Pod względem konstrukcyjnym Pomba brazylijskiej firmy Rossi jest bronią bardzo starą. Pierwowzór tej kulowej pojedynki pojawił się w już w 1871 roku i dobrze służył m.in. łowcom bizonów. Pierwsze wrażenie jest bardzo pozytywne – wiadomo, jednostrzałowa kurkówka prawie w każdym myśliwym wzbudza nostalgiczne uczucia. Można stwierdzić, iż ta broń jest wręcz piękna, w swej prostocie i funkcjonalności.
